Amaç:
Bu araştırmanın amacı, hemodiyaliz hastalarının bakım vericilerine uygulanan
hortikültürel terapinin algılanan stres, iyilik düzeyi ve bakım yüküne etkisini
değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Bu araştırma randomize kontrollü deneysel
bir çalışma olup, 29 Mart 2024-28 Ekim 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür.
Araştırmanın evrenini 120 hemodiyaliz hastası bakım vericisi; örneklemini ise
41 deney ve 41 kontrol grubu olmak üzere randomize olarak atanan 82 hemodiyaliz
hastası bakım vericisi oluşturmuştur. Çalışmada uygulanan hemşirelik girişimi
12 haftalık hortikültürel terapi faaliyetleridir. Araştırmanın verileri; Bakım
Verici Tanıtım Formu, Algılanan Stres Ölçeği, Genel İyi Oluş Ölçeği ve Bakım
Verme Yükü Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 paket
programında; tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, bağımsız gruplar t testi ve
bağımlı gruplar t testi ile yapılmıştır. Araştırma öncesinde ilgili kurumlardan
gerekli izinler ile etik kurul onayı alınmıştır. Bulgular: Araştırmada ölçek
minimum ve maximum puanları dikkate alındığında, katılımcıların stres ve bakım
verme yükü puanlarının üst sınıra yakın olduğu genel iyi oluş düzeyi
puanlarının ise ortalama düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırmada, deney grubu
katılımcılarının ön test ve son test puanları incelendiğinde; Algılanan Stres
Ölçeği puanlarının (31.0±6.5→26.6±6.9), kontrol grubuna (30.8±6.4→30.5±5.9)
kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu; benzer şekilde Bakım Verme Yükü
Ölçeği puanlarının deney grubunda (69.4±14.3→58.3±20.7), kontrol grubuna
(68.9±11.1→69.0±13.8) göre anlamlı biçimde daha düşük olduğu saptanmıştır. Buna
karşılık, Genel İyi Oluş Ölçeği ön test ve son test puanları deney grubunda
(41.5±13.7→49.8±11.7) kontrol grubuna (45.2±7.8→45.3±7.3) göre anlamlı düzeyde
daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç:
Hemodiyaliz hastalarının bakım vericilerine uygulanan hortikültürel terapi;
algılanan stres düzeyini ve bakım yükünü azaltırken, genel iyi oluşu artırmaktadır.
